تبلیغات
گیاه پزشکان 89 دانشگاه زابل - نماتد گندم
گیاه پزشکان 89 دانشگاه زابل
به وبلاگ علمی و کلاسی گیاه پزشکان ورودی 89 دانشگاه زابل خوش آمدید
 
تاریخ : یکشنبه 2 تیر 1392 | نویسنده : زهرا امینی فرد

نماتد گندم از جنس Angunia و انگل اجباری برگ و خوشه است  در ایران برای اولین بار در سال 1347 از مناطق اصفهان ، كرمانشاه ، آذربایجان ، سیستان و بلوچستان ، بندر عباس ، فارس ، خراسان و اخیراً از گلستان ( كنبد ، كلاله و گرگان ) گزارش گردیده بعلت كاربرد بذور بوجاری نشده و عدم رعایت اصول بهداشت زراعی و وجود شرایط مناسب حرارت و رطوبت رو به افزایش گذشته است .

علائم بیماری و خسارت ناشی از آن:

   نشانه های بیماری در اندامهای هوائی عبارتند از تجعد ، پیچیدگی در برگها ، كم شدن فاصله بندها ، كوتولگی و پیچیدگی در ساقه ها ، تشكیل گال گیاهی حاوی نماتد در داخل خوشه  و بعضی اوقات روی برگها است .

این نماتد ناقل بیماری خوشه صمغی گندم Corynebacterium . tritici  و قارچ  Dilophospura  روی خوشه گندم میباشد .در بعضی از نقاط ایران از جمله قم ، اصفهان و گنبد كاوس هر سه عامل بیماری با هم مشاهده شده اند .  در اثر این عوامل بیماری خوشه كاملاً پیچیده و آلوده به صمغ زرد رنگ باكتری گردیده و از حالت طبیعی خارج شده و گال حاوی نماتد كمتر تولید می گردد . وقتی نماتد تنها باشد میزان خسارت كمتر است . در عوض خوشه ها حاوی گال و نماتد فرم طبیعی داشته با این تفاوت كه خوشه ها ضخیم تر شده و گلومها كمی از هم باز میشوندتا در موقع رسیدن ، دانه یا گال به راحتی به زمین ریزش نمایند .علائم بیماری نماتد زدگی شبیه به بیماری سفیدك دروغی گندم كه عامل آن Scleophthora  است ، می باشد .

 

 

میزبانها :

    گندم ، چاودار جزء گیاهان حساس و جو و یولاف جزو گیاهان نیمه حساس به نماتد گزارش شده اند . در ایران این نماتد از روی گندم جمع آوری شده است .

 

بیولوژی :

   لارو سن دوم حالت مقاوم ، متحرك و عفونت زای نماتد بوده كه به مقدار 8 هزار  تا 30  هزار نماتد در داخل گالها بوجود آمده و در داخل خوشه انباشته میشوند. این گالها به محض قرار گرفتن در داخل خاك در صورت وجود شرایط مساعد از جمله رطوبت و حرارت از حالت كمون               ( سختی )خارج شده و نرم میشوند . در نتیجه گال تركیده و لاروها در داخل خاك منتشر میشوند . این گالها در شرایط خشكی میتوانند نماتد های در حال كمون را حداكثر تا مدت 30 سال به صورت زنده نگهدارند . دوره فعالیت لارو سن دوم باز شده در داخل خاك در صورت نبودن میزبان حداكثر یكسال است . این نماتد در شرایط رطوبت به محض رسیدن به گیاه میزبان خود را بر روی  جوانه انتهائی رسانیده و یا روی برگها به صورت انگل خارجی فعالیت می نماید ، وقتی جنین در داخل خوشه در شرف تشكیل است لارو نر وماده این نماتد باانتخاب قبلی به تعداد2تا 7 جفت  وارد هر تخمدان دانه شده وآخرین پوست اندازی را برای بالغ شدن در موقع تشكیل گال در خوشه انجام میدهند نماتد به صورت انگل داخلی و اجباری در داخل گالها رشد و نمو نموده سپس اقدام به جفتگیری وسر انجام تخمریزی می نمایند. تشكیل گال توسط گیاه میزبان روی نماتد ها یك عكس العمل گیاهی است كه جهت   جلو گیری از پیشروی نماتد صورت می گیرد. این گالها در اردیبهشت ماه  كه دانه ها در حال  تشكیل میباشند به وجود می آیند نماتد ها حدود یك ماه قبل ازبرداشت محصول در داخل گالهای سبز تخمریزی نموده و از بین می روند  تخمهای بوجود آمده در اواخر اردیبهشت سریعاً باز شده و لارو سن دوم از آن خارج و در داخل گال انباشته میشوند با از دست رفتن رطوبت به دنبال برداشت محصول لاروها بتدریج به حالت كمون می روند . نماتد یك نسل در سال دارد .

 

پیشگیری و كنترل نماتد :

 

1 - برداشت بموقع :برداشت بموقع باعث میشود كه از ریزش گالها به داخل خاك جلوگیری  و به همراه بذر از مزرعه خارج شوند.

 

2 - بوجاری: برای جدا سازی گالها از دانه های گندم از خاصیت كوچكتر بودن گال استفاده میشود . و براحنی میتوان نسبت به جدا سازی اقدام نمود .علاوه بر بوجاری از آب نمك 20 درصد نیز برای جمع آوری گالها میتوان استفاده نمود ولی این روش به قوه نامیه بذر خسارت وارد می نماید .

3 - معدوم نمودن گالها :با توجه به اینكه هر گال حاوی 15 هزار نماتد است و از نظر انتشار نماتد اهمیت زیادی دارد باید نسبت به معدوم نمودن گالهای جدا شده از طریق بوجاری اقدام نمود

 

4 - تهیه نقشه آلودگی : تهیه نقشه آلودگی مزارع استان به نماتد گندم در هر سال برای دادن پیش آگاهی به كشاورزان و كنترل انتشار نماتد از طریق بذر اهمیت دارد.

 

5 - نظارت كامل بر مزارع آلوده در زمان برداشت : باید دستگاههای اجرائی در مناطق آلوده حضور داشته باشند تا از سرنوشت محصول گندم آلوده برداشت شده اطلاع حاصل نمایند و كشاورزان را ملزم به بوجاری بذر و انهدام گالها نمایند .

 

6 - تناوب : عدم كشت گیاهان حساس از جمله گندم و نیمه حساس  از جمله جو بمدت 2 سال در مزارع آلوده ، كشت گیاهان غیر میزبان مانند پنبه ، سویا ، آفتابگردان ، سیب زمینی ، ماش ، نخود و لوبیا با توجه به گردش زراعی منطقه قابل توصیه است .

 

7 -  ضد عفونی با آب داغ : در این روش بذور گندم را قبل از كاشت به مدت 20 دقیقه در آب گرمی كه دارای 52 تا 55 درجه سانتیگراد حرارت بود قرار می دادند تا نماتد ها  كشته شوند . این طریقه قدیمی بوده و اكنون كاربردی ندارد.

 

8 - دفع علفهای هرز میزبان : با توجه به این كه علفهای میزبان از جمله چاودار و یولاف میتوانند به عنوان میزبان در انتقال نماتد از سالی به سال دیگر  میتوانند نقش داشته باشند، دفع آنها از اهمیت زیادی برخوردار است . علفهای هرز علاوه بر انتقال نماتد در به وجود آمدن بیوتیپ جدید نماتد نیز میتوانند نقش داشته باشند

 

9 - استفاده از ارقام مقاوم : بطور كلی استفاده از ارقام مقاوم یكی از بهترین راههای مبارزه قطعی با نماتد در دنیا است .





طبقه بندی: علمی،  نماتد شناسی، 
آرشیو مطالب
آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب ارسال شده: عدد
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

ابزار وبلاگ

قالب وبلاگ